گزارش گونه‌ای جدید از جنس Onopordum متعلق‌به تیرۀ آفتابگردان (Asteraceae) برای فلور ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، اهواز، ایران

10.22108/tbj.2020.120793.1104

چکیده

چکیده
جنس Onopordum ازجمله تاکسون‌های به‌شدت خاردار تیرۀ Asteraceae است که بومی مناطق مدیترانه و ایرانی - تورانی است. این جنس در ایران شامل 7 گونه است و در بیشتر نقاط کشور پراکنش دارد. باوجود اینکه 12 درصد گونه‌های جنس Onopordumدر ایران می‌رویند؛ اما مطالعات تاکسونومیکی اندکی انجام شده است و به‌ نظر می‌رسد هنوز گونه‌های ناشناخته‌ای از این جنس در کشور وجود داشته باشد. برای مطالعۀ تاکسونومیکی جنس Onopordum در ایران، جمع‌آوری‌های گسترده‌ای از محدوده‌های پراکنش این جنس در کشور انجام شد. نمونه‌های گیاهی با روش‌های مرسوم جمع‌آوری و براساس منابع معتبر شناسایی شدند. نتیجۀ مشاهده‌ها گزارش گونه‌ای جدید با نامO. cinereum برای فلور ایران بود. صفت بارز این گونه که به‌راحتی آن را از سایر گونه‌های جنس Onopordumدر ایران جدا می‌کند، داشتن پوشش کرکی به‌شدت پتویی – تارعنکبوتی - سفیدرنگ در سرتاسر گیاه به‌ویژه در قسمت کلاپرک‌هاست. در پایان کلید شناسایی گونه‌های جنس Onopordum در ایران ارائه شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A New Record of the Genus Onopordum from Asteraceae for the Flora of Iran

نویسنده [English]

  • Kazem Negaresh
Assistant Professor, Department of Horticulture, Faculty of Agriculture, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Ahvaz, Iran
چکیده [English]

Abstract
Onopordum is one of the extremely armed genus of the family of Asteraceae which is native to the Mediterranean and Irano-Turanian regions. This genus comprises 7 species that are distributed in most parts of the country. In spite of 12% of Onopordum species are found in Iran, but few taxonomic studies have been carried out and it seems that there are still unknown species of this genus. For taxonomic study of the genus Onopordum, extensive collection of distribution areas of genus was conducted in Iran. Plant specimens were collected by conventional methods and identified based on reliable sources. As a observations, O. cinereum is reported as a new record from the flora of Iran. It is easily distinguished form the other species of genus in Iran by having densely tomentose-arachnoid-whitish indumentum in throughout the plant especially in the capitula. Finally, a key identification to all species of the genus Onopordum in Iran is presented.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cardueae
  • Onopordinae
  • Taxonomy
  • Onopordum
منابع

Amaral, F. J. (1976) Onopordum L. In: Flora Europaea (Eds. Tutin, T. G., Heywood, V. H., Burges, N. A., Valentine, D. H., Walters, S. M. and Webb, D. A.) 4: 244-248. Cambridge University Press, Cambridge.

Boissier, E. (1875) Onopordum L. In: Flora Orientalis (Ed. Boissier, E.) 3: 558-564. H. Georg, Geneva and Basel.

Danin, A. (1975) Onopordum L. In: Flora of Turkey and the East Aegean Islands (Ed. Davis, P. H.) 5: 356-369. Edinburgh University Press, Edinburgh.

Garcia-Jacas, N., Garnatje, T., Susanna, A. and Vilatersana, R. (2002) Tribal and subtribal delimitation and phylogeny of the Cardueae (Asteraceae): a combined nuclear and chloroplast DNA analysis. Molecular Phylogenetics and Evolution 22(1): 51-64.

Herrando-Moraira, S., Calleja, J. A., Galbany-Casals, M., Garcia-Jacas, N., Liu, J.-Q, López-Alvarado, J., López-Pujol, J., Mandel, J. R., Massó, S., Montes-Moreno, N., Roquet, C., Sáez, L., Sennikov, A., Susanna, A. and Vilatersana, R. (2019) Nuclear and plastid DNA phylogeny of tribe Cardueae (Compositae) with Hyb-Seq data: a new subtribal classification and a temporal diversification framework. Molecular Phylogenetics and Evolution 137: 313-332.

Jeffrey, C. (2007) Compositae, Introduction with key to tribes. In: The families and genera of vascular plants (Eds. Kadereit, J. W. and Jeffrey, C.) 8: 61-87. Springer Verlag, Berlin.

Jones, S. and Luchsinger, A. E. (1986) Plant systematics, 2nd ed. New York: McGraw-Hill, USA.

Pinar, S. M., Fidan, M., Behçet, L. and Eroğlu, H. (2018) A new record for the flora of Turkey: Onopordum cinereum Grossh. (Asteraceae). Journal of Science and Technology 11(1): 85-91 (in Turkish).

Rechinger, K. H. (1951) Compositae novae iranicae (Rechingeri iter iranicum secundum No. 23). Anzeiger der Österreichische Akademie der Wissenschaften, Mathematisch-Naturwissenschaftliche Klasse 88: 258-267.

Rechinger, K. H. (1979) Onopordum L. In: Flora Iranica (Ed. Rechinger, K. H.) 139a: 156-164. Akademische Druck-U Verlagsanstalt, Graz.

Singh, G. (1999) Plant systematics. Science Publishers Inc., New Hampshire, USA.

Stace, C. A. (1989) Plant taxonomy and biosystematics, 2nd ed. Cambridge University Press, UK.

Susanna, A., Garcia-Jacas, N., Soltis, D. E. and Soltis, P. S. (1995) Phylogenetic relationships in tribe Cardueae (Asteraceae) based on ITS sequences. American Journal of Botany 82: 1056-1068.

Susanna, A., Garcia-Jacas, N., Hidalgo, O., Vilatersana, R. and Garnatje, T. (2006) The Cardueae (Compositae) revisited: insights from a combined ITS, trnL-trnF and matK nuclear and chloroplast DNA analysis. Annals of the Missouri Botanical Garden 93(1): 150-171.

Susanna, A. and Garcia-Jacas, N. (2007) Tribe Cardueae. In: The families and genera of vascular plants (Eds. Kadereit, J. W. and Jeffrey, C.) 8: 123-146. Springer Verlag, Berlin.

Susanna, A. and Garcia-Jacas, N. (2009) Cardueae (Carduoideae). In: Systematics, Evolution, and Biogeography of Compositae (Eds. Funk, V. A., Susanna, A., Stuessy, T. F. and Bayer, R. J.) 293-313. International Association for Plant Taxonomy, Vienna.

Tamamschyan, S. G. (1963) Onopordum L. In: Flora of the USSR (Eds. Bobrov, E. G. and Czerepanov, S. K.) 28: 227-238. Academy of Sciences of the USSR, Leningrad.