ارزیابی روابط فیلوژنتیکی توده‌های مختلف ترشک (Rumex spp.) بومی ایران با استفاده از نشانگر ISSR، صفت‌های ریخت‌شناسی و بررسی ساختار روزنه‌ای آنها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانشیار گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، تبریز، ایران

چکیده

چکیده
گیاه ترشک (Rumex spp.) از‌جمله گیاهان باارزش دارویی و دارای حدود 200 گونه است که در بیشتر نقاط دنیا پراکندگی دارند. ایران یکی از نقاط پراکنش این گیاه محسوب می‌شود و 23 گونه از این جنس از نواحی مختلف ایران گزارش شده است. در پژوهش حاضر، نشانگر مولکولی RSSI با استفاده از 15 آغازگر برای بررسی تنوع ژنتیکی و رابطۀ خویشاوندی اکوتیپ‌های ترشک بومی کشور استفاده شد. از مجموع 174 نوار، 146 نوار چندشکل تولید و امتیازدهی شدند. میانگین درصد چندشکلی برای تمام آغازگرها 31/85 درصد به دست آمد. بیشترین محتوای اطلاعات چند‌شکلی به آغازگر 826CBU با مقدار 5/0 و کمترین مقدار آن به آغازگر  p7با مقدار 28/0 تعلق یافت. بیشترین قدرت تفکیک نشانگری به نشانگرهای 833 CBU، IS12 و UBC810 با مقدار به‌ترتیب 6/13، 4/12 و 2/12 اختصاص یافت. تجزیۀ خوشه‌ای به روش AMGPU و با استفاده از ضریب تشابه جاکارد اکوتیپ‌ها را در سه کلاستر دسته‌بندی کرد. نتایج بررسی ساختار روزنه‌ای اکوتیپ‌ها نیز تفاوت اکوتیپ‌ها را از‌نظر تراکم روزنه‌ای نشان دادند و تعداد روزنۀ برخی اکوتیپ‌ها در سطح رویی برگ بیشتر از سطح زیری برگ بود. نتایج نشان دادند تنوع زیادی ازنظر ژنتیکی، ساختار روزنه‌ای و ریخت‌شناسی بین اکوتیپ‌های بررسی‌شده وجود دارد و بنابراین، امکان استفاده از روابط فیلوژنتیکی و تنوع موجود به‌عنوان ابزار مناسبی برای طبقه‌بندی و کارهای اصلاحی در این گونۀ گیاهی وجود دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigating Phylogenetic Relationships in Iranian Docke Ecotypes (Rumex spp.) using ISSR Markers, Morphological Features, and their Stomata Structure

نویسندگان [English]

  • Malihe Erfani 1
  • Mahdi Mohebbadini 2
  • Alireza Ghanbari 2
  • Nasser Sabbaghnia 3
1 Ph. D. Student Department of Horticulture, Faculty of Agriculture, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran
2 Associate Professor Department of Horticulture, Faculty of Agriculture, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran
3 Associate Professor Department of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, Maragheh University, Tabriz, Iran
چکیده [English]

Abstract
Rumex spp. is one of the most valuable medicinal plants. This genus has about 200 species scattered in most parts of the world. Iran is considered as one of the distribution points of this plant, 23 species of this genus have been reported in different regions of Iran. The genetic diversity among 10 accessions of Rumex spp., was analyzed in this paper using ISSR markers. PCR analysis was performed on genomic DNA using 15 ISSR primers. ISSR primers were screened and yielded to the total of 174 amplified products, 146 bands (85.31%) of which were polymorphic. The results showed that polymorphism information content (PIC) was 0.50. UBC826 primer had the highest PIC value of 0.50 and P7 primer had the lowest PIC value of 0.28. Also, the Rp values were 13.6, 12.4 and 12.2 for UBC833, IS12 and UBC810 primers, respectively. Cluster analysis based on Jacquard’s similarity coefficient using Unweight Pair Group Method with Arithmetic mean (UPGMA) indicated wide range of diversity across the studied accessions. Cluster analysis at distance of about 0.47 for ecotypes divided in 3 main groups. These results showed that great diversities exist in both of genetic and stomata structure in the ecotypes. Therefore, the possibility of using molecular data for varietal identification is a promising tool for applying in future breeding programs in the genus Rumex.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Stomatal Density
  • RP
  • PIC
  • Molecular Marker
منابع

Baruah, J., Gogoi, B., Das, K., Ahmed, N. M., Sarmah, D. K., Lal, M. and Bhau, B. S. (2017) Genetic diversity study amongst Cymbopogon species from NE-India using RAPD and ISSR markers. Industrial Crops and Products 95: 235-243.

Borodina, А. E. (1979) The main directions of evolution in the genus Rumex L. (Polygonaceae) and its system. Journal Botanicheskii Zhurnal 64(4): 541-523.

Guasmi, F., Elfalleh, W., Hannachi, H., Feres, Kh., Touil, L., Marzougui, N., Triki, T. and Ferchichi, A. (2012) The use of ISSR and RAPD markers for genetic diversity among South Tunisian Barley. Agronomy Journal 2: 1-10.

Tabina, Sh., Kamili, A. N., Ganie, Sh. A., Zargar, O. and Sharma, V. (2016) Genetic diversity and population structure of Rheum species in Kashmir Himalaya based on ISSR markers. Flora 223: 121-128.

Botstein, D., White, R. L., Skolnick, M. and Davis, R. W. (1980) Construction of genetic linkage map in man using restriction fragment length polymorphisms. Human Genetic 32: 314-331.

Camargo, M. A. B. and Marenco, R. A. (2011) Density, size and distribution of stomata in 35 rainforest tree species in Central Amazonia. Acta Amazonica 41(2): 205-212.

Gholami, A. L. and Joharchi, M. R. (2008) Revision on the genus Rumex L.in Northeast of Iran. 15th National and 3rd International Conference of Biology, Tehran, Iran.

Himi, H., Iwatsubo, Y. and Naruhashi, N. (2000) Chromosome numbers of five natural hybrids in Japanese Rumex subg, Rumex (Polygonaceae). Phytogeography Taxon 48: 19-24.

Ichikawa, S., Sparrow, A., Frankton, H., Nauman, C., Anne, F., Smith, E. B. and Pond, V. (1971) Chromosome number, volume and nuclear volume, relationships in a polyploid series (2x-20x) of the Genus Rumex. Cand. Cytology and Genetic 13: 842-863.

Jaccard, P. (1908) Nouvelles recherches surla distribution florale. Bulletin de la Societe Vaudoise des Sciences Naturelles 44: 223-270.

Losinskaja, А. (1936) Rumex L. In: Flora USSR (Ed. Komarov, V. L.) 5: 444-482. Akademiya Nauk SSSR, Moscow, Leningrad.

Lousley, J. E. and Williams, J. T. (1975) Rumex L. In: Hybridization and the flora of the british isles (Ed. Stace, C. A.) 278-292. Academic Press London, New York.

Mateescu, R. G., Zhang, Z., Tsai, K., Phavaphutanon, J., Burton-Wurster, N. I., Lust, G., Quaas, R., Murphy, K., Acland, G. M. and Todhunter, R. J. (2005) Analysis of allele fidelity, polymorphic information content, and density of microsatellites in a genome wide screening for hip dysplasia in a crossbreed pedigree. Heredity Journal 96: 847-853.

Muminovic, J., Melchinger, A. E. and Lubbersted, T. (2004) Genetic determind by AFLP markers. Plant Breeding 123: 460-466.

Mwadzingeni, L., Kashangura, C., Gasura, E., Garwe, D. and Lewis, R. (2013) Genetic diversity of Zimbawean and exotic fluecured tobacco varieties based on phenotypic traits and simple sequence repeats. African Journal of Agricultural Research 8(46): 5845-5853.

Navajas-Perez, R., Schwarzacher, T., Herran, R., Rejon, C. R., Rejon, M. R. and Garrido-Ramos, M. A. (2006) The origin and evolution of the variability in a Y-specific satellite-DNA of Rumex acetosa and its relatives. Gene 368: 61-71.

Powell, W., Morgante, M., Andre, C., Hanafey, M., Vogel, J., Tingey, S. and Rafalski, A. (1996) The comparison of RFLP, RAPD, AFLP and SSR (microsatellite) markers for germplasm analysis. Molecular Breeding 2: 225-238.

Prevost, A. and Wilkinson, M. J. (1999) A new system of comparing PCR primers applied to ISSR fingerprinting of potato cultivars. Theoretical and Applied Genetics 98: 107-112.

Rechinger, K. H. (1937) Vorarbeiten zu einer Monographie der Gattung Rumex. V. The North American species of Rumex. Botanic 17(1): 1-151.

Rechinger, K. H. (1990) Rumex subgen. Rumex sect. Axillares (Polygonaceae) in South America. Journal of Systematics and Evolution, 172: 151-192.

Reddy, M. P., Sarla, N., Neeraja, C. N. and Siddiq, E. A. (2000) Assessing genetic variation among Asian A-genome Oryza species using inter simple sequence repeat (ISSR) polymorphism. 4th International Rice Research Institute (IRRI), Philippines.

Ren, N. and Timko, M. P. (2001) AFLP analysis of genetic polymorphism and evolutionary relationships among cultivated and wild Nicotiana species. Genome 44: 559-571.

Rohlf, F. J. (1998) NTSYS-pc Numerical taxonomy and multivariate analysis system. Applied Biostatistics, New York.

Rottenberg, A. and Parker, J. S. (2003) Conservation of the critically endangered Rumex rothschildianus as implied from AFLP diversity. Biological Conservation 114: 299-303.

Talavera, M., Balao, F., Casimiro-Soriguer, R., Ortiz, R., Terrab, A., Arista, M., Ortiz, P. L., Stuessy, T. F. and Talavera, S. (2011) Molecular phylogeny and systematics of the highly polymorphic Rumex bucephalophorus complex (Polygonaceae). Molecular Phylogenetics and Evolution 61: 659-670.

Tao, J., Qiao, G., Wena, X. P., Gao, G. L., Tao, L., Peng, Cai, Y. Q. and Zhang, B. X. (2014) Characterization of genetic relationship of dragon fruit accessions (Hylocereus spp.) by morphological traits and ISSR markers. Scientia Horticulturae 170: 82-88.

Raycheva, T., Denev, I. and Dimitrova, D. (2013) Taxonomic relationships of selected Bulgarian species from Rumex subg. Rumex (Polygonaceae) based on ISSR markers. Phytologyia Balcanica 19(1): 29-37.

Vasas, A., Orban-Gyapai, O. and Hohmann, J. (2015) The Genus Rumex: Review of traditional uses, phytochemistry and pharmacology. Journal of Ethnopharmacology 175: 198-228.

Yasmin, G. H., Khan, M. A., Shaheen, N. and Qasim, M. (2010) Micromorphological investigation of foliar anatomy of Fagopyrum Mill., and Rumex L. of polygonaceae. Pakistan Journal of Botany 42(1): 47-57.

Zietkiewicz, E., Fafalski, A. and Labuda, D. (1994) Genome fingerprinting by simple sequence repeat (SSR)-anchored polymerase chain reaction amplification. Genomics 20: 176-183.