مطالعۀ تاکسونومیک زنبورهای گرده‌افشان خانوادۀ Halictidae (Hymenoptera: Apoidea) در شهرستان گرگان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد حشره‌شناسی کشاورزی، گروه گیاهپزشکی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

2 استادیار گروه گیاهپزشکی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

چکیده

زنبورهای گرده‌افشان دارای نقش حیاتی در بین عوامل انتقال‌دهندۀ گرده برای تولیدمثل گیاهان گل‌دار هستند. خانوادۀ Halictidae،دومین خانوادۀ بزرگ زنبورهای گرده‌افشان دنیاست که در گرده‌افشانی گیاهان مرتعی، زراعی و علوفه‌ای و برخی گیاهان باغی نقش بسزایی دارد. با‌توجه‌‌به اهمیت زنبورهای این خانواده در بقای گیاهان گل‌دار، طی سال‌های 1393 و 1394 اقدام به جمع‌آوری این زنبورها در شهرستان گرگان (استان گلستان، ایران) شد. به علت روزپروازبودن زنبورهای گرده‌افشان خانوادۀ Halictidae، نمونه‌برداری در روز و با تور حشره‌گیری انجام شد. برای کشتن زنبورها از قوطی‌های دردار شیشه‌ای یا پلاستیکی (از جنس پروپیلن) حاوی قطعات چوب‌پنبۀ خردشده و آغشته به محلول اتیل‌‌استات استفاده شد. در پژوهش حاضر، 21 گونه از 3 زیرخانوادۀ Rophitinae، Nomiinae و Halictinae، 4 جنس Rophites، Pseudapis، Halictus و Lasioglossum و 9 زیرجنس Rophitiodes، Nomiapis، Halictus، Hexataenites، Vestitohalictus، Seladonia، Lasioglossum، Evylaeus و Dialictus همراه با عکس مهم‌ترین ویژگی‌های هر گونه و کلید شناسایی آنها برای نخستین بار در ایران ارایه شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Taxonomic Study of Bee Family Halictidae (Hymenoptera: Apoidea) in Gorgan County

نویسندگان [English]

  • Ziba Safi 1
  • Ahmad Nadimi 2
  • Mohsen Yazdanian 2
1 M.Sc. Graduated of Agricultural Entomology, Department of Plant Protection, Faculty of Plant Production, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Iran.
2 Assistant Professor of Department of Plant Protection, Faculty of Plant Production, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Iran
چکیده [English]

Bees are the major pollinators of angiosperms (flowering plants) in most ecosystems. Halictidae is second most diverse bee family in the world that pollinates rangeland plants, field crops, fodder and some horticultural plants. Regarding the importance of bees on pollination of flowering plants, collecting of the bees was conducted in Gorgan County (Golestan province, Iran) during flowering seasons in 2014-2015. Because of daylight activity, all bees were collected by sweep nets while they were searching for nectar and pollen. The halictid bee specimens were killed in glass or propylene jars containing chopped cork and ethyl acetate and then pinned. In the present study, descriptions of 21 halictid bee species belong to three subfamilies Rophitinae, Nomiinae, Halictinae, four genera Rophites, Pseudapis, Halictus, Lasioglossum and nine subgenera Rophitiodes, Nomiapis, Halictus, Hexataenites, Vestitohalictus, Seladonia, Lasioglossum, Evylaeus and Dialictus with photos of the most important characters of each species are provided for first time in Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran
  • Taxonomy
  • Bees
  • Halictidae
  • Gorgan

منابع

Ascher J. S. and Pickering, J. (2016) Discover Life's bee species guide and world checklist. Rtrieved from http://www.discoverlife.org/mp/20q?guide=Apoidea_speciesandflags=HAS. On: 20 May 2015.

Astafurova, Y. V. (2008) Bees of the subfamily Nomiinae (Hymenoptera, Halictidae) of Russia and adjacent countries: Keys to genera and species. Entomological Review 88(1): 68-82.

Astafurova, Y. V. (2011) Bees of the genus Rophites Spinola (Hymenoptera, Halictidae, Rophitinae) of Russia and adjacent territories. Entomological Review 91(8): 1031-1045.

Astafurova, Y. V. (2013) Geographic distribution of halictid bees of the subfamilies Rophitinae and Nomiinae (Hymenoptera, Halictidae) in the Palaearctic. Entomological Review 93(4): 437-451.

Astafurova, Y. V. and Pesenko, Y. A. (2005) Contributions to the halictid fauna of the Eastern Palaearctic Region: subfamily Nomiinae (Hymenoptera: Halictidae). Far Eastern Entomology 154: 1-16.

Astafurova, Y. A. and Pesenko, Y. A. (2006) Bees of the subfamily Nomiinae (Hymenoptera: Halictidae) in Russia and adjacent countries: an annotated list. Entomological Review 86(1): 74-84.

Delaplane, K. S. and Mayer, D. F. (2000) Crop pollination by bees. Oxon: CAB International.

Ebmer, A. W. (1971). Die Bienen des Genus Halictus Latr. s.l. im Grossraum von Linz (Hymenoptera, Apidae). Naturkundliches Jahrbuch der Stadt Linz  63-156.

Ebmer A. W. (1972) Neuewest paläarktische Halictidae (Halictinae,Apoidea). Mitteilungen aus dem Zoologischen Museum in Berlin 48: 225-263.

Ebmer , A. W. (1978) Halictus, Lasioglossum, Ropbites und Systropha aus dem Iran (Halictidae, A poidea) sowie neue Arten aus der Palaarktis. Linzer Biologische Beiträge 10(1): 1-109.

Michener, C. D. (2007) The Bees of the World. Second edition. Johns Hopkins University Press, Baltimore.

Khodaparast, R. and Monfared, A. (2012) A survey of bees (Hymenoptera: Apoidea) from Fars province Iran. Zootaxa, 3445: 37-58.

Morice, F. D. (1921) Annotated lists of Aculeate Hymenoptera (except Heterogyna) and Chrysids recently collected in Mesopotamia and north-west Persia. II. Journal-Bombay Natural History Society 28: 192-199.

National Research Council (US) (2007) Committee on the Status of Pollinators in North America, and National Academies Press (US) Status of pollinators in North America. Natl Academy Pr.

Pauly, A. (2014) Clé provisoire pour l'identification des Halictus Latreille, 1804 et Lasioglossum Curtis, 1833 de Belgique (Hymenoptera Apoidea Halictidae). Retrieved from https://quelestcetanimal-lagalerie.com/wp-content/uploads/2017/01/Pauly-2014-cle-Halictidae-Belgique. On: 01 January 2017.

Pesenko, Y. A. (1999) Phylogeny and classification of the family Halictidae revised (Hymenoptera: Apoidea). Journal of the Kansas Entomological Society 104-123.

Pesenko, Y. A. (2004) The phylogeny and classification of the tribe Halictini, with special reference to the Halictus genus-group (Hymenoptera: Halictidae). Zoosystematica Rossica 13(1): 83-113.

Pesenko, Y. A. (2005) New data on the taxonomy and distribution of the Palaearctic halictids: genus Halictus Latreille (Hymenoptera: Halictidae). Entomofauna 26(18): 313-348.

Pesenko, Y. A. (2007) Subgeneric classification of the Palaearctic bees of the genus Evylaeus Robertson (Hymenoptera: Halictidae). Zootaxa 1500(1): 1-54.

Pesenko, Y. A. and Astafurova, Y. V. (2006) Contributions to the halictid fauna of the Eastern Palaearctic Region: subfamily Rophitinae (Hymenoptera: Halictidae). Entomofauna 27(27): 317-356.

Pesenko, Y. A., Banaszak, J., Radchenko, V. G. and Cierzniak, T. (2000)Bees of the family Halictidae (excluding Sphecodes) of Poland: taxonomy, ecology, bionomics. Wydawnictwo Uczelniane.

Plant, J. and Dubitzky, A. (2008) Relaxing bee specimens: A quick and easy method. Entomologica Austriaca 15: 41-44.

Popov, V. B. (1967) The bees (Hymenoptera: Apoidea) of Iran. Trudy Zoologicheskogo Instituta Leningrad 43: 184-215.

Safi, Z., Nadimi, A. and Yazdanian, M. (2016) The bee family Halictidae (Hymenoptera: Apoidea) collected from Gorgan county, northern Iran. Journal of Insect Biodiversity and Systematics 2(2): 203- 217.

Warncke, K. (1992) Die westpaläarktischen arten der Bienengattung Sphecodes Latr. Bericht der Naturforschenden Gesellschaft Augsburg 52: 9-64.