بررسی فلوریستیک بخش اوین‌دین در منطقه حفاظت‌شده کیامکی، استان آذربایجان شرقی

نویسندگان

1 گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرند، مرند، ایران

2 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، تبریز، ایران

چکیده

روستای اوین‌دین در منطقه کوهستانی (کوه کیامکی) در شمال شهرستان مرند واقع شده است. نمونه‌های گیاهی جمع‌آوری شده از این منطقه، طی سال‌های 1392تا 1393 بر اساس روش‌های مرسوم تاکسونومی گیاهی با استفاده از منابع مختلف گیاه‌شناسی بررسی و شناسایی شد و تیره، جنس و گونه هر یک از آنها تعیین شد. نتایج به دست آمده از پژوهش حاضر نشان داد که منطقه مورد مطالعه، دارای 26 تیره، 83 جنس و 109 گونه گیاهی است. گونه‌های گیاهی شناسایی شده شامل گیاهان علفی، بوته‌ای، درختچه‌ای و درختی، از ارتفاعات مختلف منطقه مورد مطالعه است. تیره‌های: Asteraceae (18 گونه)، Poaceae (18 گونه)، Lamiaceae (16 گونه)، Fabaceae (10 گونه) و Caryophyllaceae (9 گونه)، به ترتیب بیشترین سهم گونه‌ها را به خود اختصاص داده‌اند. مطالعه طیف زیستی گونه‌ها نشان می‌دهد که همی‌کریپتوفیت‌ها با 9/56 درصد شکل زیستی غالب در منطقه است. همچنین، بررسی پراکنش جغرافیایی منطقه نشان‌دهنده تعلق 83/69 درصد گونه‌ها به ناحیه ایرانی-تورانی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Floristic study of the Evindin, in the Kiamaki protected area (Evindin) (East Azarbaijan province)

نویسندگان [English]

  • Mehri Hamedi 1
  • Tohid Ebrahimi-Gajoti 2
  • Zhila Balaei 2
1 Department of Biology, Faculty of Sciences, Islamic Azad University, Marand Branch, Marand, Iran
2 Research Center of Agriculture and Natural Resources of East Azarbaijan, Tabriz, Iran
چکیده [English]

Evindin village is located in mountainous area (Kiamaki mountain) in North of Marand town. The study area locates in north latitude 38˚45΄ 5.3˝- 38˚ 46΄ 4.55˝ and east longitude 45˚ 50΄ 47.63˝- 45 55΄ 12.42˝. Collected plant samples (during the years 2013 to 2014) were identified based on taxonomy methods by different botanical sources and each one’s family, genus and species were determined. The result of this research showed that this area includes 26 family, 83 genera and 109 species. Identified plant species is included herbaceous plants, bushes, shrubs and trees from different heights of this area. Asteraceae with 18 species, Poaceae with 18 species, Lamiaceae with 16 species, Fabaceae with 10 species and Caryophyllaceae with 9 species respectively is accounted for the largest share of the species. Studying the biological spectrum of species showed that Hemicryptophytes with 56.9 % is the dominant life form. The study of Chorology of area shows that 69.72 % of the species are in Iran-Touran area. Also check chorology represents the area belongs to the region of Irano-Turanian species is 83.69 %.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Flora
  • Chorology
  • Life Form
  • NW Iran

مقدمه

به طور کلی، سیستماتیک گیاهی یک واژه با معنای جامع‌تر نسبت به تاکسونومی گیاهی است و شامل شناسایی، رده‌بندی و نام‌گذاری علمی گونه‌ها است؛ اما، با وجود تمام تفاوت‌هایی که در معنای این دو کلمه وجود دارد بایستی اذعان کرد که در بسیاری موارد واژه تاکسونومی و سیستماتیک مترادف یکدیگر استفاده می‌شود (Bakhshi-Khaniki, 2006).

در علم طبقه‌بندی، کلیه صور توصیفی و عینی تحلیلی و تجربی، استنتاجی و نظری به کار برده می‌شود. این اطلاعات از طریق تحقیق در طبیعت، آزمایشگاه‌ها، باغ ‌های گیاه‌شناسی، هرباریوم‌ها و کتابخانه‌ها به دست می‌آید. تحلیل یافته‌های علمی مختلف، هویت یک گونه گیاهی را به دست داده و جایگاه آن را در هر یک از واحدهای اصلی طبقه‌بندی، یعنی جنس، تیره، راسته، رده، شاخه و بالاخره سلسله مشخص می‌کند و همچنین ارایه‌ یک طبقه‌بندی نوین فیلوژنتیک را امکان‌پذیر می‌سازد (Zehzad, 1995-1997). دانش رده‌بندی از حدود 150 سال پیش آغاز شده است و هر روز با پیشرفت علوم دیگر، علمی‌تر و متکامل‌تر می‌شود (Javanmardi, 2000). مطالعات گیاه‌شناسی عمدتاً روی شرح‌های فلوریستیک یا طبقه‌بندی پوشش گیاهی متمرکز شده است Chevalier, 1920)؛ (Adam, 1966, 1971. بررسی فلوریستیک هر منطقه حایز اهمیت است و همانند شناسنامه‌ای برای هر منطقه، وجود گیاهان و وضعیت آن را نشان می‌دهد (Tavakkoli and Mozaffarian, 2005). شناسایی تنوع درونی پوشش گیاهی یک منطقه حفاظت‌شده، به منظور کاربرد روش‌های مدیریتی ضروری برای حفظ این تنوع (با در نظر داشتن روندهای تخریبی وارد بر آن) امروزه از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. بدین معنی که با آگاهی جامع از چنین تنوعی می‌توان اولاً کارآیی مدیریت حاکم بر منطقه را به خوبی ارزیابی نمود، ثانیاً موجبات نجات گونه‌های در معرض خطر انقراض در آن منطقه را فراهم آورد (Asri, 2008). پژوهش‌های Araújo و همکاران (2007)، Mahmoudi (2008) و Momeni Pour (2001) نقش حفاظت در افزایش غنای گونه‌ای و تنوع زیستی گیاهی در مناطق حفاظت‌شده را نشان می‌دهد. به همین منظور، فلور منطقه اوین‌دین در منطقه حفاظت‌شده کیامکی در استان آذربایجان شرقی با هدف شناسایی فلور، تعیین شکل زیستی و پراکنش جغرافیایی گونه‌های موجود و نیز امکان برنامه‌ریزی‌های آتی بخش‌های اجرایی ذیربط و یافتن پتانسیل‌های قابل بهره‌برداری منطقه از دیدگاه دارویی، مرتعی و صنعتی بررسی شد و گونه‌های گیاهی منتشر در این منطقه، بر اساس سیستم طبقه‌بندی به کار رفته در فلورهای گیاهی برای شناسایی گیاهان یعنی کلید دو شاخه‌ای سلسله مراتبی (hierarchical dichotomous) و بر اساس حضور یا عدم حضور برخی از ویژگی‌های مورفولوژیک و فیزیولوژیک، شناسایی و نام‌گذاری گردید.

 

مواد و روش‌ها.

روستای اوین‌دین در منطقه کوهستانی (کوه کیامکی) در شمال شهرستان مرند و در جنوب‌شرقی شهرستان جلفا واقع شده است. بیشترین ارتفاع منطقه مورد نظر از سطح دریا 3000 متر و در پست‌ترین نقطه1600متر است. منطقه مورد مطالعه در عرض جغرافیایی 55/4 46˚38 تا 3/5́ 45˚38 شمالی و طول جغرافیایی 42/ 12 55 45 تا 63/47 50 45 شرقی واقع شده است. فاصله منطقه مورد مطالعه از شهرستان مرند 34 کیلومتر و از توابع این شهرستان است (شکل 1).

اقلیم کوه کیامکی بر اساس ضریب خشکی دومارتن، نیمه‌خشک سرد است که دارای زمستان سرد و تابستان معتدل با میانگین بارندگی سالانه 99/419 میلی‌متر است. پر باران‌ترین ماه در منطقه، اردیبهشت ماه با 77/68 میلی‌متر و کم باران‌ترین ماه، مرداد ماه با 14/47 میلی‌متر است. سردترین ماه سال دی ماه با دمای 3/2- درجه و گرم‌ترین ماه، مرداد با دمای 28/6 درجه سانتیگراد است. بارندگی در منطقه حفاظت‌شده کیامکی در زمستان به صورت برف و در سایر فصول به صورت باران است. پوشش گیاهی منطقه دارای ریختارهای بوته‌زار و علف‌زار است. از بررسی نمودار آمبروترمیک منطقه نتیجه‌گیری می‌شود که پنج ماه از سال خشک است که از اواخر اردیبهشت‌ماه آغاز می‌شود و تا اواخر مهر ماه ادامه می‌یابد.

بافت خاک منطقه مورد مطالعه در بیشتر نقاط لومی-شنی و لومی-رسی-شنی و خاک از نظر عمق در بیشتر مناطق نیمه عمیق است. اسیدیته خاک ارقامی بین 49/7 تا 61/7 را نشان می‌دهد و خاک‌های این ناحیه فاقد محدودیت شوری و قلیاییت بوده، میزان املاح محلول آن ناچیز است.

 

 

 

شکل 1- موقعیت جغرافیایی روستای اوین‌دین در منطقه کیامکی در تصویر ماهواره‌ای

 

 

شکل 2- نمودار منحنی آمبروترمیک روستای اوین‌دین در منطقه کیامکی


 

 

روش تحقیق.

برای شناسایی منطقه مورد بررسی از نقشه توپوگرافی در مقیاس 50000: 1 استفاده شد. سپس، نمونه‌های گیاهی طی دو فصل رویشی بین سال‌های 1392 تا 1393 از نقاط مختلف منطقه مورد نظر جمع‌آوری شد. اطلاعات هر نمونه شامل: طول و عرض جغرافیایی و ارتفاع محل‌های نمونه‌برداری از سطح دریا با استفاده از دستگاه موقعیت‌یاب جهانی (GPS) ثبت گردید. از هر نمونه گیاهی در صورت وجود شرایط جوی مطلوب تصاویر دیجیتال تهیه شد.

نمونه‌های جمع‌آوری شده پس از چند بار پرس و هوادهی مجدد و پس از خشک شدن، در نهایت به هرباریوم مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی منتقل شد و در شناسایی گیاهان جمع‌آوری و خشک شده از کلیدهای شناسایی، فلورها و منابع مختلف استفاده گردید که از آنها می‌توان به:
فلور ایران (Parsa, 1943-1952)، فلور روسیه (Komarov and Shishkin, 1963-1974، فلورا ایرانیکا (Rechinger, 1963-1998)، فلور ترکیه (Davis, 1965-1988)، فلور عراق (Townsend et al., 1966-1985)، فلور فلسطین (Zohary and Feindbrun-Dothan, 1966-1986)، فلور رنگی ایران (Ghahreman, 1983-1997)، گون‌های ایران (Maassoumi, 1985-2005) و مجموعه فلور ایران (Assadi, 1988-2011) اشاره کرد. پراکنش جغرافیایی گونه‌ها با توجه به مناطق انتشار آنها و بر اساس فلورها و منابع موجود بررسی و تعیین گردید. گونه‌های نادر و بوم‌زاد نیز با مراجعه به فلور ایران، فلورا ایرانیکا و Red Data Book of Iran. (Jalili and Jamzad, 1999) تعیین شد. سپس شکل‌های زیستی گونه‌های مورد مطالعه با استفاده از طبقه‌بندی Raunkiaer (1934) تعیین و طیف زیستی گونه‌ها ترسیم گردید.

 

نتایج.

بررسی فلور منطقه اوین‌دین در کوه حفاظت‌شده کیامکی مشخص کرد که در منطقه مورد مطالعه در مجموع، تعداد 109 گونه گیاهی وجود دارد که به 83 جنس و 26 تیره متعلق است. گونه‌های جمع‌آوری و شناسایی شده از منطقه مورد مطالعه شامل: گیاهان علفی، بوته‌ای، درختی و درختچه‌ای هستند. در این میان، تیره‌های: Asteraceae (18 گونه)، Poaceae (18 گونه)، Lamiaceae (16 گونه)، Fabaceae (10 گونه) و Caryophyllaceae (9 گونه)، به ترتیب بیشترین سهم گونه‌ها را به خود اختصاص داده‌اند و مهم‌ترین تیره‌های گیاهی منطقه هستند (شکل 3). از این تعداد، دولپه‌ای‌ها 87 گونه (23 تیره) و تک‌لپه‌ای‌ها 22 گونه (3 تیره) را به خود اختصاص می‌دهند.

در این منطقه جنس Astragalus با پنج گونه، Bromus با چهار گونه و Alyssum و Scabiosa هر کدام با سه گونه بیشترین فراوانی را در بین جنس‌ها دارا بودند و به لحاظ غنای گونه‌ای مهم‌ترین جنس‌های گیاهی منطقه هستند. به عبارت دیگر، جنس‌های یاد شده نسبت به سایر جنس‌ها دارای تعداد گونه بیشتری هستند (شکل 4).

تیپ‌های اصلی منطقه Onobrychis-Astragalus، Astragalus-Onobrychis، Onobrychis-Stipa، Onobrychis-Thymus هستند. میزان چیرگی هر گونه یا DIV از مجموع تراکم نسبی و پوشش نسبی هر گونه در اجتماع به دست آمد (Curtis and McIntosh, 1951)، سپس بر اساس گونه غالب اقدام به تعیین و تفکیک تیپ‌ها گردید (Küchler, 1967). گونه‌های غالب فراوان‌تر از بقیه بوده، سطح بیشتری را اشغال می‌کنند.

بررسی شکل‌های زیستی گونه‌های منطقه مورد مطالعه نشان می‌دهد که گونه‌های ثبت شده در پنج گروه تیپ زیستی قرار گرفته‌اند (پیوست 1). همی‌کریپتوفیت‌ها (62 گونه =9 /56 درصد)، تروفیت‌ها (29 گونه = 6/26 درصد)، فانروفیت‌‌ها (2 گونه = 8/1 درصد)، کامه‌فیت‌ها (11 گونه = 1/10 درصد) و ژئوفیت‌ها (5 گونه =6 /4 درصد).

بر اساس شکل 5، همی‌کریپتوفیت‌ها با 9/56 و تروفیت‌ها با 6/26 درصد، بیشترین تعداد گونه‌ها را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین، پراکنش جغرافیایی گیاهان منطقه نشان می‌دهد که 6/70 درصد (77 گونه) گونه‌ها متعلق به ناحیه رویشی ایرانی-تورانی است و سایر گونه‌ها علاوه بر این ناحیه، در نواحی رویشی دیگری نیز یافت می‌شوند که به ترتیب عبارتند از: 8/1 درصد (2 گونه) اروپا-سیبری/ ایرانی-تورانی/مدیترانه‌ای، 3/8 درصد (9 گونه) جهانی، 5/6 درصد (7 گونه) اروپا-سیبری/ ایرانی-تورانی، 8/1 درصد (2 گونه) اروپا-سیبری، 8/1 درصد (2 گونه) مدیترانه‌ای، 7/3 درصد (4 گونه) ایرانی-تورانی/مدیترانه‌ای، 9/0 درصد (1 گونه) ایرانی-تورانی/مدیترانه‌ای/صحرا-سندی، 9/0 درصد (1 گونه) ایرانی-تورانی/صحرا-سندی، 9/0 درصد (1 گونه) ایرانی-تورانی/جهان‌وطن و 8/2 درصد (3 گونه) چند ناحیه‌ای (شکل 6).

 

 

   

شکل 3- نمودار مربوط به تیره‌ها و تعداد گونه‌های گیاهی آنها

شکل 4- نمودار مربوط به جنس‌ها با بیشترین سهم گونه‌ای

 

 

   

شکل 5- شکل زیستی گونه‌ها

شکل 6- نمودار شکل پراکنش جغرافیایی گونه‌ها

IT: ایرانی-تورانی، ES: اروپا-سیبری، SS: صحرا-سندی، Mt: مدیترانه‌ای، PL: چند ناحیه‌ای؛ Cosm: جهان‌وطن


 

بحث و نتیجه‌گیری.

همان طور که قبلاً ذکر شد در منطقه اوین‌دین در کوه حفاظت‌شده کیامکی در مجموع، تعداد 109 گونه گیاهی وجود دارد که متعلق به 83 جنس و 26 تیره است. در این میان، تیره‌های Asteraceae با 18 گونه، Poaceae با 18 گونه، Lamiaceae با 16 گونه، تیره حبوبات Papilionaceae با 10 گونه و Caryophyllaceae با 9 گونه، بیشترین سهم گونه‌ها را به خود اختصاص داده و مهم‌ترین تیره‌های گیاهی منطقه هستند. تیره‌های مذکور به ویژه Poaceae و Asteraceae در مطالعات Ebrahimi-Gajoti و همکاران (2010) در حوزه ستن‌چای ارسباران، Ghahremaninejad و Nafisi (2011) در منطقه امن مونجوقلو در آذربایجان شرقی و Sharifi و همکاران (2012) در دامنه‌های شمالی و شرقی سبلان و Azimi motem و همکاران (2011) در منطقه حفاظت‌شده فندقلو در استان اردبیل به عنوان مهم‌ترین تیره‌های گیاهی از نظر سهم گونه‌ها معرفی شدند.

بوم‌زادها، گیاهان انحصاری هر سرزمین هستند که در آن منطقه ایجاد شده‌اند و عرصه انتشار آنها کاملاً محدود به آن سرزمین است (Ghahreman and Attar, 1999). از مجموع، 109 گونه شناسایی شده، دو گونه،Eremogone szowitsii،Ornithogalum pycanthumانحصاری ایران است، یعنی 83/1 درصد گونه‌ها بوم‌زاد هستند. از دو گونه یاد شده نیز گونهEremogone szowitsii بوم‌زاد آذربایجان در مناطق گردنه قوشچی، کوه میشوداغ و ...است (Jalili and Jamzad, 1999).

بررسی مناطق حفاظت‌شده در دامنه‌های آند در کشور پرو که دارای محدوده ارتفاعی مشابه با منطقه مورد مطالعه حاضر است، نشان داد که تراکم کلی گونه‌های بومی در ارتفاعات میانی بیشتر از زمین‌های پست آمازون است (Van der Werff and Consiglio, 2004).

شکل‌های زیستی گونه‌های مطالعه شده نشان داد که اهمیت بوم‌شناختی آن در اقلیمی با فصل نامساعد با تکیه بر درجه حفاظت مبتنی بر جوانه‌ها یا نحوه گذر از فصل نامساعد استوار است.

نسبت بین شکل‌های زیستی در نواحی اقلیمی مختلف متغیر است که بر مبنای آن، چهار اقلیم گیاهی یا فیتوکلیمای اصلی: فانروفیتیک مناطق حاره‌ای مرطوب، همی‌کریپتوفیت مناطق معتدل نه چندان خشک، کامه‌فتیک عرض‌های بالا و کوه‌های مرتفع و اقلیم تروفیتیک مناطق گرم و معتدل با فصل خشک کم و بیش طولانی را می‌توان تشخیص داد (Ebrahimi-Gajoti et al., 2006).

بنابراین، بر مبنای مطالعه انجام شده و نسبت‌های گفته شده، ناحیه مورد مطالعه جزو اقلیم گیاهی همی‌کریپتوفیتیک مناطق معتدل نه چندان خشک است. همچنین، بر اساس طبقه‌بندی اقلیمی دو مارتن منطقه دارای اقلیم نیمه خشک وسرد است و منحنی آمبروترمیک نشان‌دهنده خشکی پنج ماه از سال است. این موضوع مؤید این مطلب است که همی‌کریپتوفیت‌ها با تحمل خشکی و تروفیت‌ها با اجتناب و دوری از خشکی نسبت به شرایط خشکی سازگاری یافته‌اند. فراوانی همی‌کریپتوفیت‌ها که نشانگر اقلیم نیمه خشک سرد در این منطقه کوهستانی است، با نتایج Akbarlu (2009) در چمنزارهای شمال‌غربی منطقه چالدران در استان آذربایجان غربی و Ghahremaninejad و Nafisi (2011) در منطقه امن مونجوقلو در آذربایجان شرقی مطابقت دارد.

پراکنش جغرافیایی گیاهان منطقه اوین‌دین نشان می‌دهد که 6/70 درصد (77 گونه) گونه‌ها متعلق به ناحیه رویشی ایرانی-تورانی است و سایر گونه‌ها علاوه بر این ناحیه، در نواحی رویشی دیگری نیز یافت می‌شوند.

درصد بالای گونه‌های متعلق به ناحیه رویشی ایرانی-تورانی نشانگر تعلق این منطقه به ایرانی-تورانی است و با نتایج به دست آمده توسط Taghipour و همکاران (2011) در منطقه اعلا و رود زرد در استان خوزستان مطابقت دارد.

نوسانات حرارتی در این ناحیه خیلی زیاد و بارندگی آن کم است. طولانی بودن فصل خشک نیز از دیگر ویژگی های ناحیه ایرانی-تورانی است.

درصد قابل توجهی از گونه‌های منطقه مورد مطالعه علاوه بر ناحیه ایرانی-تورانی در نواحی سیبریایی، هیرکانی و مدیترانه‌ای نیز پراکنش دارند که نشان‌دهنده تأثیرپذیری منطقه مورد مطالعه از اقلیم و جریان‌های آب و هوایی و از فلور نواحی ذکر شده است، یعنی پراکنش جغرافیایی گونه‌های موجود در یک منطقه تابع شرایط اکولوژی و آب و هوایی آن منطقه است. این منطقه از مناطق مجاور خود نظیر ارسباران و کوه‌های جنوب مرند نیز تأثیر می‌پذیرد (Ebrahimi-Gajoti et al, 2006؛ (Kasebi et al, 2007.

 

سپاسگزاری.

از زحمات مسؤولان محترم مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی به خاطر همکاری و مساعدت و فراهم آوردن امکانات لازم قدردانی می‌گردد. همچنین، از همکاری آقای مهندس کامران آقامحمدی کارشناس بخش تحقیقات منابع طبیعی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، در امور مربوط به کارتوگرافی سپاسگزاری می‌شود.

پیوست 1- فهرست گونه‌های گیاهی منطقه اوین‌دین درکوه کیامکی. علایم اختصاری پراکنش جغرافیایی: ES: اروپا-سیبری؛ IT: ایرانی-تورانی؛ Mt: مدیترانه‌ای؛ PL: چند ناحیه‌ای؛ SS: صحرا-سندی، Cosm: جهان‌وطن. علایم اختصاری شکل زیستی: Th: تروفیت‌ها؛ He: همی‌کریپتوفیت‌ها؛ Ch: کامه‌فیت‌ها؛ G: ژئوفیت‌ها؛ Ph: فانروفیت‌ها. *: بوم‌زاد ایران.

آرایه‌ها

شکل زیستی

پراکنش جغرافیایی

Amaryllidaceae

 

 

Allium atroviolaceum Boiss.

G

Cosm

Allium stamineum Boiss.

G

IT, Es, Mt

Apiaceae

 

 

Bunium cylindricum (Boiss. & Hohen.) Drude

He

IT

Eryngium billardierei F.Delaroche

He

IT

Pimpinella tragium Vill.

Th

IT

Asteraceae

 

 

Achillea millefolium L.

He

IT

Artemisia splendens Willd.

He

IT

Centaurea virgata Lam.

He

IT

Cichorium intybus L.

He

PL

Cirsium hygrophilum Boiss.

He

IT

Cnicus benedictus L.

Th

Cosm

Crepis sancta (L.) Bornm.

He

IT

Crupina crupinastrum (Moris) Vis.

Th

IT

Helichrysum pseudoplicatum Nábělek

He

IT

Lactuca orientalis (Boiss.) Boiss.

Ch

IT

Leontodon asperrimus (Willd.) Boiss. ex Ball

He

Cosm

Scorzonera calyculata Boiss.

He

IT, M, , Ss

Senecio vernalis Waldst. & Kit.

Th

IT

Tanacetum chilliophyllum (Fisch. & E.Mey. ex DC.) Sch.Bip.

He

IT

Taraxacum montanum (C.A.Mey.)DC.

He

Cosm

Tragopogon marginatus Boiss. & Buhse

Th

IT, Es

Tragopogon pratensis L.

Ch

IT, Es

Xeranthemum squarrosum Boiss.

Th

IT

Boraginaceae

 

 

Lappula barbata (M.Bieb.) Gürke

He

IT

Alyssum meniocoides Boiss

Th

IT

Alyssum strigosum Banks & Sol.

Th

IT

Alyssum szovitsianum Fisch. & C.A.Mey.

Th

IT

Campanulaceae

 

 

Campanula stevenii M.Bieb.

He

IT

Caryophyllaceae

 

 

Acanthophyllum microcephalum Boiss.

Ph

IT

Arenaria dianthoides Sm.

Ch

IT

Dianthus crinitus Sm.

He

Cosm

Eremogone szowitsii (Boiss.) Ikonn.*

Ch

IT, Mt

Gypsophila paniculata L.

Th

IT

Holosteum liniflorum Fisch. & C.A.Mey.

Th

IT

Scleranthus orientalis Rössler

Th

IT

Silene conoidea L.

He

IT

Silene spergulifolia (Willd.) M.Bieb.

He

IT

Chenopodiaceae

 

 

Noaea mucronata (Forssk.) Asch. & Schweinf.

He

IT

Cistaceae

 

 

Helianthemum ledifolium (L.)Mill.

Th

IT, Mt

Convolvulaceae

 

 

Convolvulus arvensis L.

He

Mt

Cyperaceae

 

 

Carex melanostachya M.Bieb.ex Willd.

He

IT

Dipsacaceae

 

 

Cephalaria microcephala Boiss.

He

IT

Scabiosa argentea L.

He

IT

Scabiosa olivieri Coult.

Th

IT

Scabiosa persica Boiss.

Th

IT

Euphorbiaceae

 

 

Euphorbia seguieriana Neck.

He

IT, Es

Fabaceae

 

 

Astragalus cancellatus Bunge.

Th

IT

Astragalus uraniolimneus Boiss.

He

IT

Astragalus hirticalyx Boiss.

He

IT

Astragalus microcephalus Willld.

Ch

IT

Astragalus punctatus Bunge.

Th

IT

Geraniaceae

 

 

Geranium tuberosum L.

G

Cosm

Hypericaceae

 

 

Hypericum perforatum L.

He

IT

Hypericum scabrum L.

He

IT

Lamiaceae

 

 

Ajuga orientalis L.

He

IT

Lallemantia iberica (M.Bieb.) Fisch. & C.A.Mey.

Th

IT

Marrubium astracanicum Jacq.

He

PL

Marrubium parviflorum Fisch. & C.A.Mey.

He

IT

Nepeta haussknechtii Bornm.

He

PL

Nepeta racemosa Lam.

He

IT

Phlomis lanceolata Boiss & Hohen.

He

IT

Salvia atropatana Bunge

He

IT

Salvia hydrangea DC. ex Benth.

Ch

IT

Scutellaria pinnatifida A.Ham.

He

Es

Stachys lavandulifolia Vahl

He

IT

Stachys schtschegleevii Sosn. ex Grossh.

He

IT

Teucrium polium L.

He

IT, Mt

Thymus kotschyanus Boiss. & Hohen.

Ch

IT

Ziziphora clinopodioides Lam.

Ch

IT

Ziziphora tenuier L.

Th

IT

Liliaceae

 

 

Ornithogalum pycnanthum Wendelbo*

G

Es,  IT

Papaveraceae

 

 

Papaver fugax Poir.

Th

IT

Papilionaceae

 

 

Lotus corniculatus L.

He

IT, Mt

Medicago lupulina L.

He

Es,  IT

Onobrychis cornuta (L.) Desv

Ch

IT

Onobrychis shahpurensis Rech.f.

He

IT

Plantaginaceae

 

 

Trifolium repens L.

Th

IT

Plantago lanceolata L.

He

Cosm

Plumbaginaceae

 

 

Acantholimon karelinii (Stschegl.)Bunge

Ch

IT

Poaceae

 

 

Agropyrum imbricatum Roem. & schult.

He

IT

Agropyron tauri Boiss. & Balansa.

He

IT, Es

Alopecurus textilis Boiss.

He

IT

Bothriochloa ischaemum (L.) Keng

He

IT

Bromus cappadocicus Boiss. & Balansa

Th

IT

Bromus danthoniae Trin.

Th

IT

Bromus tectorum L.

Th

IT, Ss

Bromus tomentellus Boiss.

He

IT

Dactylis glomerata L.

He

Es

Echinaria capitata (L.)Desf.

He

IT

Festuca ovina L.

He

Cosm

Festuca pratensis Huds.

He

IT

Koeleria cristata Pers.

He

IT, Cosm

Poa araratica Trautv.

He

IT

Poa bulbosa L.

G

Es,  IT, Mt

Stipa barbata Desf.

He

IT

Trisetum flavescens L. P.Beauv.

Th

IT

Ventenata macra (Steven) Balansa ex Boiss.

Th

IT, Es

Polygalaceae

 

 

Polygala anatolica Boiss. & Heldr.

He

IT

Resedaceae

 

 

Reseda lutea L.

Th

Cosm

Rosaceae

 

 

Cotoneaster nummularius Fisch. & C.A.Mey

Ph

IT

Potentilla inclinata vill.

He

IT

Sanguisorba minor Scop.

He

IT

Rubiaceae

 

 

Crucianella gilanica Trin.

He

IT

Cruciata coronata (Sm.) Ehrend.

Ch

IT

Galium verum L.

He

IT

Scrophulariaceae

 

 

Linaria grandiflora Desf.

Th

IT

Linaria simplex (Willd.) DC.in Lam. & DC.

Th

Mt

Verbascum songaricum Schrenk

He

IT

Veronica multifida L.

He

IT

 


 

منابع. .

Adam, J. G. (1966) Composition floristique des principaux types physionomiques de végétation du Sénégal. Journal of West African Science Association 11(1-2): 81-97.

Adam, J. G. (1971) Le Milieu Biologique. Flore et Végétation. In: Le Niokolo Koba premier grand Parc national de la République du Sénégal (Ed. Dupuy, A. R.) 43-62.Groupe Inter African, Dakar.

Akbarlu, M. (2009) Effects of common practices utilized by the components of the vegetation Chalderan mountain grasslands in westen Azerbaijan. Phd thesis, University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran (in Persian).

Araújo, M. B., Lobo, J. M. and Moreno, J. C. (2007) The effectiveness of Iberian protected areas in conserving terrestrial biodiversity. Conservation Biology 21(6): 1423-1432.

Asri, Y. (2008) Plant diversity of protected area of Mute. Vol. 9, Research Institute of Forests and Rangelands, Tehran (in Persian).

Assadi, M. (Ed.) (1988-2011) Flora of Iran. vols. 1-77. Research Institute of Forests and Rangelands, Tehran (in Persian).

Azimi motem, F., Talai, R., Asiabizadeh, F. and Houshyar, M. (2011) A survey of flora, life forms and geographical distribution of plant species in the protected forests of Fandoghlu (Ardabil province). Taxonomy and Biosystematics 3(9): 75-88 (in Persian).

Bakhshi-Khaniki, G. (2006) Plant systematics. Payame Noor University Publications Center, tehran (in Persian).

Chevalier, A. (1920) Exploration botanique de l'Afrique occidentale française, vol. 1, Paul Lechevallier, Paris

Curtis, J. T. and McIntosh, R. P. (1951) An upland forest continuum in the prairie-forest border region of Wisconsin. Ecology 32(3): 476-496.

Davis, P. H. (1965-1988) Flora of Turkey. vols. 1-10., Edinburgh University Press, Edinburgh.

Ebrahimi-Gajoti, T., Haciyev, V., Javanshir, A., Nosrati, H., Razban-Haghighi, A., Eimanifar, A. and Stewart, N. J. (2010) Vegetation analysis of Sutan-Chay Basin in Arasbaran. American Journal of Agricultural and Biological Sciences, Science Publications 5(3): 357-362.

Ebrahimi-Gajoti, T., Kasebi, N., Ghahramani, M. A. and Imani, Y. (2006) The determination of phytoclimates based on biodiversity and biological forms in Arasbaran. Journal of Plant and Ecosystem. Islamic Azad University, Shahr-e-rey Branch 7: 105-118 (in Persian).

Ghahremaninejad, F. and Nafisi, H. (2011) Floristic study of Munjughlu sanctuary zone in Marakan protected area (East Azarbaijan province, NW Iran). Journal of Rostaniha 12(1): 73-82 (in Persian).

Ghahreman, A. (1983-1997) Flora coloured of Iran. vols. 1-32., Research Institute of Forests and Rangelands, Tehran (in Persian).

Ghahreman, A. and Attar, F. (1999) Biodiversity of plant species in Iran: The vegetation of Iran, plant species, red data of Iran, endemic species, rare species, species threatened by extinction (vol. 1). Central Herbarium of Tehran University, Tehran (in Persian).

Jalili, A. and Jamzad, Z. (1999) Red data book of Iran: a preliminary survey of endemic, rare and endangered plant species in Iran. Research Institute of Forests and Rangelands, Tehran.

Javanmardi, F. (2000) Floristic study and cytotaxonomy of some plants of Lamiaceae family in the city of Tabriz. MSc thesis, University of Tabriz, Tabriz, Iran (in Persian).

Kasebi, N., Ghahramani, M. A., Asri, Y. and Ebrahimi-Gajoti, T. (2007) Floristic study of mountains of south Marand, East Azarbaijan. First National Conference and specialty classification of Iran plant, Tehran, Iran (in Persian).

Komarov, V. L. and Shishkin, B. K. (Ed.) (1963-1974) Flora of USSR. vols. 1-24, Ipst and Keter press, Jerusalem.

Küchler, A.W. (1967) Vegetation mapping. The Ronald press company, New York.

Maassoumi, A. A. (1985-2005) Astragalus species of Iran. vols. 1-5, Research Institute of Forests and Rangelands, Tehran (in Persian).

Mahmoudi, J. (2008) The study of species diversity in plant ecological groups in Kelarabad Protected Forest. Iranian Journal of Biology 20(4): 353-362 (in Persian)

Momeni Pour, S. (2001) The role of biodiversity conservation on Khojir national park compared to the Jajrood. MSc thesis, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran (in Persian).

Parsa, A. (1943-1952) Flore de L'Iran. vols. 1-5, Tehran University Press, Tehran (in Persian).

Raunkiaer, C. (1934) The life forms of plants and statistical plant geography. Larendon, Oxford.

Rechinger, K. H. (ED.) (1963-1998) Flora Iranica. vols. 1-173, Akademische Druck-U Verlagsanstalt, Graz.

Sharifi, J., Jalili., Gasimov, Sh. and Naqinezhad, A. (2012) Study on floristic, life form and plant chorology of wetlands in northern and eastern slopes of Sabalan Mountains. Taxonomy and Biosystematics 10: 41-52 (in Persian).

Taghipour, S. Hassanzadeh, M. and Hosseini Sarghein, S. (2011) Introduction of the flora, life, form and chorology of the Alla region and Rudzard in Khuzestan province. Taxonomy and Biosystematics 3(9): 15-30 (in Persian).

Tavakkoli, Z. and Mozaffarian, V. (2005) Survey to flora of Kobar watershed in Ghum area. Pajouhesh va Sazandegi 7(66): 56-67 (in Persian).

Townsend, C. C. (Ed.) (1966-1985) Flora of Iraq. vols. 1-9, Ministry of Agriculture and Agrarian Reform, Baghdad.

Van der Werff, H. and Consiglio, T. (2004) Distribution and conservation significance of endemic species of flowering plants in Peru. Biodiversity and Conservation 13(9): 1699-1713.

Zehzad, b. (1995-1997) Plant systematics. Payame Noor University Publications Center, tehran (in Persian).

Zohary, M. and Feindbrun-Dothan N. (1966-1986) Flora Palaestina. vols. 1-5, The Jerusalem Academic Press, Israel.