مطالعه آناتومی پیاز گونه‌های لاله (Tulipa) ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

2 عضو هیأت علمی بخش گیاه‌شناسی، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، تهران، ایران

3 استادیار گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

چکیده

جنس لاله، از خانواده Liliaceae، در حدود 100 گونه دارد که 19 گونه آن از ایران گزارش شده است. در این پژوهش، آناتومی پیاز 14 گونه جنس لاله متعلق به دو زیر جنس .Eriostemones Boiss |(T. biebersteiniana, T. biflora,
T. turcomanica, T. humilis)| و زیر جنس Tulipa |(T. clusiana, T. montana var. montana, T. montana var chrysanta, T. kuschkensis) micheliana, T. ulophylla, T. lehmanniana. T. , T. systola ,
T. hoogiana) , T. schrenkii | مطالعه گردید. گونه‌های متعلق به زیر‌جنس Eriostemones، در شکل و تراکم کرک‌های پیازی متمایز از هم بودند. همچنین، گونه‌های متعلق به زیر‌جنس Tulipa، در موقعیت و تراکم کرک‌های پیازی تفاوت نشان دادند. تفاوت زیادی در یاخته ‌های اپیدرم گونه‌ها مشاهده نشد، اما تفاوت در یاخته‌های اپیدرم پیاز دو واریته
T. montana مشاهده شد. با توجه به نتایج حاصل از این بررسی، نوع کرک و تراکم آن در دو زیر‌جنس متفاوت نیست و بر اساس این صفت نمی‌توان گونه‌ها را در دو گروه طبقه‌بندی نمود، لیکن شباهت‌هایی از نظر نوع کرک و تراکم آن در گونه‌های متعلق به یک بخش به چشم می‌خورد و می‌توان از این صفت برای تفکیک بعضی از گونه‌ها استفاده نمود. بر‌ اساس شواهد موجود، احتمالاً نوع کرک و تراکم آن ارتباط نزدیکی با شرایط اکولوژیک (آب و هوایی) منطقه پراکنش گونه‌ها دارد و گونه‌های مناطق سردسیر کرک‌های متراکم‌تری در پیاز خود دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Anatomy of the bulbs of Tulipa L. species (Liliaceae) from Iran

نویسندگان [English]

  • Elaheh Salar 1
  • Ziba Jamzad 2
  • Akhtar Tavasoli 3
1 Department of Biology, Faculty of Science, Alzahra University, Tehran, Iran
2 Reserch Institute of Forest and Rangelands, Tehran, Iran
3 Department of Biology, Faculty of Science, Alzahra University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Tulipa L. genus from Liliaceae family has about 100 species, from which 19 reported from Iran. In this work, anatomy of the bulbs of fourteen Tulipa species belonging to the two subgenera: Eriostemones (T. biebersteiniana, T. biflora, T. turcomanica, T. humilis) and Tulipa (T. clusiana, T. montana var. montana, T. montana var. chrysantha, T. systole, T. hoogiana, T. kuschkensis, T. micheliana, T. ulophylla, T. schrenkii, T. lehmanniana) were studied. Species from subgenus Eriostemones were distinct from each other based on the shape and distribution of their bulbs hairs. Species from Tulipa also were different in the position and density of the bulb hairs. There were not clear differences in the epidermal cells of the bulbs of the species. However, there was a distinct difference between the epidermal cells of two varieties of T. montana. The results of this study indicated that the anatomical features of the Tulipa bulbs in the two subgenera could not be used as a diagnostic character, but can be of value at sectional and species levels. It seemed that the presence and the density of the hairs in the bulbs of Tulipa was correlated to the ecological conditions of their habitats.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Bulb
  • Eriostemones
  • Liliaceae
  • Tulipa

اسدی، م. (1373) گزیده­هایی از اصول نامگذاری گیاهان. مؤسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع ایران، تهران.

متین، ف. (1376). لاله­های ایران. انتشارات سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، تهران.

سالار، ا. (1386). بررسی میکرومورفولوژیکی و آناتومی پیاز در گونه­های جنس Tulipa در ایران. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا، تهران.

Boissier, E. (1882) Flora Orientalis. 5: 191-201. Genevae et Basilae.

Botschantzeva, Z. P. (1982) Tulips: Taxonomy, Morphology, Cytology, phytogeography and physiology -English translated edition by Varekamp, H. Q. Rotterdom, Balkema.

Hall, A. D. (1940) The Genus Tulipa. The Royal Horticultural Society, London.

Mathew, B. (1987) Smaller bulbs The Royal Horticultural Society, London.

Parsa, A. (1950) Tulipa L. In: Flora de l, Iran, Vol: 199-228,Tehran.

Raamsdonk, L. W. D. Van and Vries, T. D. E. (1995) Species relationships and Taxonomy in Tulipa Subg. Tulipa (Liliaceae). Plant Systematic and Evolution 195: 13-44.

Rechinger, K. H. (1990). Tulipa L. In: Flora Iranica (ed. Rechinger, K. H.) 165: 76-103, Graz.

Wendelbo, P. (1977)Tulips andIrises of Iran and their relatives, Botanical Institute of Iran ,Tehran.